Τα μαθηματα βιτρω στην περίοδο της Αναγέννησης

Γκιούλης Μαθηματα βιτρω

Μαθηματα βιρτω

Τα μαθηματα βιτρω είναι πολύ διαφορετικά από αυτά της προηγούμενης περιόδου. Τα θέματα είναι ακόμα κυρίως βιβλικά. Επειδή οι μορφές στα βιτρω της αναγέννησης είναι ντυμένες με τις ενδυμασίες της εποχής, γνωρίζοντας την ιστορία των κοστουμιών, είν’ εύκολο να προσδιορίσουμε χρονικά τα βιτρω. Τα αλληγορικά θέματα είναι ακόμα περισσότερο λεπτοδουλεμένα από τη μεσαιωνική εικονογραφία. Οι μορφές αντιπροσωπεύουν αφηρημένες ιδέες. Υπάρχουν κοσμικές σκηνές στα παράθυρα εκκλησιών.

Τα μαθηματα βιτρω χρησιμοποιήθηκαν στα κοσμικά κτήρια κατά τη διάρκεια της περιόδου της Αναγέννησης. Ιστορικές σκηνές ή εμβλήματα και οικόσημα τοποθετήθηκαν στα Δημαρχεία και μικρά πλαίσια (συνήθως επεξεργασμένα με νιτρικό αλας του αργύρου και χρώμα σε λευκό γυαλί) ενσωματώθηκαν σε κοινά αχρωμάτιστα παράθυρα στα σπίτια. Οι εποχιακές εργασίες είναι ένα αγαπημένο θέμα κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου. Στα μεγάλα παράθυρα των εκκλησιών, οι σκηνές επεκτάθηκαν ολοκληρωτικά, αγνοώντας τα διαχωριστικά. Τα κτήρια που απεικονίζονται στα παράθυρα είναι στερεά, στο κλασσικό ύφος, και παρουσιάζονται με σωστή προοπτική. Κάποια δράση λαμβάνει χώρα πέρα απο το πρώτο επίπεδο της εικόνας και η θέα στο βάθος. Στα μαθηματα βιτρω τα πρόσωπα είναι εξατομικευμένα και δείχνουν συναίσθημα.

Άλλαξε κι ο τρόπος που δούλευαν οι τεχνίτες του γυαλιού. Οι καλλιτέχνες σχεδίαζαν σε χαρτόνια τα δείγματα των εργασιών τους κι έτσι ήταν σε θέση να τα μεταφέρουν στους διάφορους πελάτες. Μετέφεραν επίσης βιβλία με δείγματα σχεδίων. Τα εργαστήρια έμεναν σ’ ένα μέρος για γεννιές ολόκληρες, συχνά κοντά σ’ έναν καθεδρικό ναό που αποτελούσε το σημαντικό τους εργοδότη. Τα τελειωμένα παράθυρα απεστέλοντο στους δευτερεύοντες πελάτες συχνά σε μεγάλη απόσταση. Τα στούντιο συνενώνοντο σε εταιρίες ή συντεχνίες.

Τα υλικά και τεχνικές που χρησιμοποιήθηκαν ευρέως στα μαθηματα για βιτρω ήταν το νιτρικό άλας του αργύρου, ένα είδος γυαλιού που ονομάζεται flashed glass το οποίο κατασκευάζεται βυθίζοντας μια μισολειωμένη μπάλλα λευκού γυαλιού μέσα σε λειωμένο έγχρωμο γυαλί, που αφού πρώτα φυσηθεί και φουσκώσει, κόβεται, γίνεται επίπεδο κι έτσι εχουμε ένα γυαλί που στη μια πλευρά είναι λευκό και στην άλλη έγχρωμο με αποτέλεσμα να έχει λιγότερο έντονο χρώμα (που κατόπιν εκτρίβεται μάλλον παρά χαράζεται με οξέα,) κι έγχρωμα σμάλτα. Χρησιμοποιήθηκε επίσης ο κόφτης με διαμάντι, επιτρέποντας τη επεξεργασία μεγαλυτέρων, πιό περίπλοκων κομματιών γυαλιού. Τα μολύβδινα στελέχη που ένωναν τα γυαλιά έγιναν λεπτότερα και λιγότερο σημαντικά στο σχέδιο. Στο δέκατο πέμπτο αιώνα, η πόλη της Μπρυζ, στο Βέλγιο είχε 80 επιχειρήσεις που ασχολούνταν με μαθηματα βιτρω. Το στύλ της ζωγραφικής του γυαλιού αυτής της περιοχής δείχνει την επιρροή των ξυλογραφιών.

Αν και το Γοτθικό στυλ του βιτρω ήρθε αργά στην Ιταλία, το Αναγεννησιακό άκμασε νωρίς. Το πρόβαλαν με τα έργα τους πασίγνωστοι καλλιτέχνες όπως οι Filippino Lippi, Lorenzo Ghiberti, Simone Martini, Taddeo Gaddi, Pietro Perugino, Donatello, Paolo Ucello, Domenico Ghirlandaio, Pacino di Buonaguida, Andrea da Firenze, Giotto, Giovanni Cimabue, Cortona Arezzo και οι αδελφοί Gesuati.

Τα Φλαμανδικά μαθηματα βιτρω στην Αναγέννηση είναι συγγενή με τις ελαιογραφίες του Βαν Άΐκ, δηλαδή παρουσιάζουν συχνά ενεργητικές μορφές και χρωματικά κοντράστ. Μια χαρακτηριστική λεπτομερειακότητα στην απεικόνιση των ενδυματων είναι εμφανής σε αυτήν την περίοδο. Ο Lierre χρησιμοποιεί πολύ άσπρο γυαλί στην «Στέψη της Παρθένου» στην εκκλησία του Saint Gommaire. Τα λεπτοδουλεμένα διακοσμητικά μοτίβα των ρούχων που ντύνουν αυτές τις μορφές είναι λευκά, σε αντίθεση με τα έντονα χρωματισμένα φόντα των βιτρω.